DRAGONBALL: Η Ανάλυση Που Θα Ήθελα Να Υπήρχε ή/και Να Είχα Διαβάσει Όταν Ήμουν 12.

Θέση: Αν το βάλουμε κάτω με ταξικά–υλιστικά–ηθικά κριτήρια, μόνο ο Γκόχαν αξίζει.

Και μιλάμε για ουσιαστική αξία, αντικειμενική αξία. Γιατί όλοι μπορούν να βρουν κάτι που να αξίζει, σε όλα. Αλλά η πραγματικότητα δεν υπάγεται στα υποκειμενικά κριτήρια του καθενός.

Ας πάρουμε τη βασική τετράδα του DBZ.

Γκόκου: παρότι είναι ο «ήρωας», είναι εμμονικός με τη μάχη, λειτουργεί πιο πολύ σαν δύναμη της φύσης παρά σαν άνθρωπος με κοινωνική συνείδηση. Δε νοιάζεται για δουλειά, οικογένεια, κοινωνία· τον ενδιαφέρει μόνο η πρόκληση του επόμενου αντιπάλου. Αυτό είναι καθαρά ατομικιστική–φιλελεύθερη αντίληψη, χωρίς κοινωνική ευθύνη.

Veggeta: απόλυτα αριστοκρατικός, ταξικά συνειδητός με την κακή έννοια (ο «πρίγκιπας των Σάγιαν»). Η στάση του είναι φεουδαρχική, ρατσιστική, ελιτίστικη – κι όταν «μετανοεί», το κάνει σε ατομικό επίπεδο, όχι συλλογικό.

Piccolo: ίσως κάπως πιο κοντά, γιατί έχει μια μετάβαση από τον big bad του απλού DB που θέλει εξουσία, σε δάσκαλο–προστάτη στο Ζ. Αλλά η βάση του είναι μυστικιστική–θεολογική (Namekian mystics), όχι υλιστική.

Γκόχαν: εδώ αλλάζει η εικόνα. Δεν έχει εμμονή με τη βία· αντίθετα, θέλει να σπουδάσει (χάρη στην υπέροχη ελληνική μετάφραση, θέλει “να σπουδάσει επιστήμη για να γίνει επιστήμονας και να διδάσκει επιστήμη στο πανεπιστήμιο”), να ζήσει κανονική ζωή, να υπηρετήσει την κοινωνία με γνώση. Η δύναμη του βγαίνει πάντα σε στιγμές αλληλεγγύης (προστασία φίλων, οικογένειας, του πλανήτη), όχι από ατομικό πάθος για μάχη. Δεν είναι αδιάφορος για τον συλλογικό κόπο· βλέπει το διάβασμα και την επιστήμη ως μέσο εξέλιξης. Στο Cell Saga, όταν κορυφώνεται, το κάνει ως προϊόν παιδαγωγίας, συλλογικής προετοιμασίας (Piccolo, οικογένεια, φίλοι). Δεν είναι «μεσσίας» από μόνος του, αλλά ο φορέας μιας διαλεκτικής πορείας.

Με ταξικούς όρους, ο Γκόχαν είναι πιο κοντά στην εργατική–λαϊκή ηθική: δουλειά, μόχθος, μάθηση, αλληλεγγύη, προστασία της κοινότητας.

Με υλιστικούς όρους, δεν θεοποιεί τη μάχη, αλλά την επιστήμη και την εκπαίδευση.

Με ηθικούς όρους, απορρίπτει τον ατομικισμό των άλλων Σάγιαν και επιλέγει τη συλλογική ευθύνη. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι ο Γκόχαν είναι ο μόνος «σοσιαλιστής» ήρωας σε ένα σύμπαν που λατρεύει τον φιλελεύθερο ανταγωνισμό.

Η σημασία της εκπαίδευσης σε οποιοδήποτε σύμπαν: Ο Piccolo όντως είναι η «δεύτερη καλύτερη περίπτωση» γιατί η διαδρομή του είναι καθαρά διαλεκτική: από κακός → μέντορας → σχεδόν πατρική φιγούρα.

Ως Namekian, βγάζει έντονα intersectional vibes: δεν έχει φύλο/σεξουαλικότητα με τον ανθρώπινο τρόπο, αναπαράγεται ασεξουαλικά, άρα μπορεί να ιδωθεί ως proxy για non-binary/ace εμπειρίες. Ταυτόχρονα, κουβαλάει και τραύμα: προέρχεται από τον Κακό Ντάιμαο κι η σχέση του με τον Γκόχαν έχει στοιχεία αυστηρής – σχεδόν βίαιης – «εκπαίδευσης», που σήμερα θα διαβάζαμε ως κακοποίηση παιδιού. Το γεγονός ότι ο Γκόχαν ήταν τεσσάρων όταν τον «έβαλε» σε αυτό το πλαίσιο, είναι τεράστιο.

Η μεγάλη ειρωνεία είναι πως ο Γκόχαν –που χτίστηκε με πόνο και τραύμα– τελικά γίνεται το μόνο πραγματικά «υγιές» και ηθικό άτομο. Και ο Piccolo, που “άθελά του” τον κακοποίησε, καταλήγει να τον αγαπήσει σαν γιο. Μια διαλεκτική σχέση που δείχνει πως ακόμα και μέσα από αντιφατικές, σκοτεινές αρχές, μπορεί να βγει κάτι θετικό, χωρίς όμως να ξεχνάμε το τραύμα που προηγήθηκε.

Εν κατακλείδι:
Η προέλευση της δύναμης είναι και ουσιώδες. Είναι κεντρικό – και πολύ υλιστικό αν το σκεφτείς. Όλοι οι άλλοι, για να φτάσουν σε επίπεδα δύναμης, χρειάζονται εξωτερικές μεσολαβήσεις: Σούπερ Σάγιαν → ένα είδος μυστικιστικής–μυθικής κληρονομιάς. Fusion Dance, Potara → κυριολεκτικά τεχνουργήματα ή τεχνικές που μπαίνουν «απ’ έξω» για να δημιουργήσουν δύναμη. Απορρόφηση (Cell, Buu) → καθαρά παρασιτική διαδικασία, ο άλλος «κλέβει» δύναμη, δεν την καλλιεργεί. Ακόμα και ο Piccolo χρειάζεται να ενωθεί με Κάμι και Νέιλ για να γίνει πλήρης. Ο Γκόχαν όμως; Το Mystic/Ultimate form δεν είναι κάτι «νέο» που προστίθεται, ούτε εξωτερικό τέχνασμα. Είναι η πλήρης απελευθέρωση της έμφυτης δύναμης του, το να βγάλει στην επιφάνεια αυτό που ήδη είναι. Με υλιστικούς όρους, αυτό είναι σχεδόν μαρξιστική αλληγορία: η πραγματική δύναμη βρίσκεται ήδη μέσα στην τάξη (ή στο άτομο), αλλά είναι δεσμευμένη/απωθημένη από τις συνθήκες. Χρειάζεται μια διαδικασία (ή αλλιώς ένα προτσές, κι εδώ ξεφτιλίζεται ο συμβολισμός ο ίδιος, γιατί αναγκαστικά γίνεται ο Elder Kai «κόμμα/οργανωτής/proletarian vanguard») για να την ξεκλειδώσει, όχι κάποιο μυστικιστικό/παρασιτικό εξωτερικό κόλπο. Η δύναμή του είναι προϊόν εσωτερικής συνέπειας, παιδαγωγίας, καλλιέργειας – όχι θεολογικού «χαρίσματος» ή τυχαίου κόλπου. Με απλά λόγια: οι άλλοι αποκτούν δύναμη μέσω υπερβατικών shortcuts, ενώ ο Γκόχαν την κατακτά μέσα από την ίδια του την ύπαρξη και ιστορική πορεία. Αυτό τον κάνει όχι μόνο πιο «ηθικό» ήρωα, αλλά και πιο υλιστικά ρεαλιστικό: δεν υπάρχει μυστικισμός, μόνο η ανάδειξη του δυναμικού που ήδη εμπεριέχεται στο υποκείμενο.

Με δύο λέξεις; Μόνο Γκόχαν. Με τρεις; Μόνο Γκόχαν, ρε!